سیستم دو پایه وکالت در حقوق انگلستان

سیستم دو پایه وکالت در حقوق انگلستان

دکتر حسین
میرمحمد صادقی

مجله مجله
حقوقی بین المللی » زمستان 1363

 

بطورقطع
سیستم دو پایهء وکالتی که عمدتا به دلایل تاریخی در حقوق انگلستان برخلاف اکثر
کشورهای دیگر حاکم است،برای‏ حقوقدانان و سایر مردم ما امری ناآشناست و تجربه نشان
داده است که این‏ ناآگاهی در بسیاری مواقع باعث سردرگمی کسانی که به نمایندگی از
طرف سازمانها و ادارات مختلف،برای تعقیب دعاوی خود و انتخاب وکیل‏ مناسب به
انگلستان سفر می‏کنند،می‏گردد،و حتی حقوقدانان و وکلای‏ ایرانی که آنها را در مورد
چگونگی پیگیری دعوای خود راهنمائی می‏کنند نیز معمولا به دلیل عدم آشنائی با سیستم
قضائی انگلستان از عهدهء ارائهء طریق مناسب در این‏مورد برنمی‏آیند.به این دلیل و
نیز به دلیل آنکه بطور کلی مطالعه در زوایای مختلف سیستمهیا قضائی دیگر کشورها نافع
و حتی لازم می‏باشد،قصد ما در این نوشتار آن است که گذری کوتاه بر وضعیت شغل وکالت
دعاوی از نظر حقوق انگلستان داشته باشیم؛به امید آنکه این مختصر بتواند مفید فایدهء
وکلا و حقوقدانانی که یا در عمل با آن‏ برخورد می‏کنند و یا صرفا علاقمند به
مطالعهء جنبه‏های مختلف حقوق از نظر تطبیقی می‏باشند،قرار گیرد.

مقدمتا باید
گفت که وکلا از نظر حقوق انگلستان به دوشاخهء سولیسیتر
Solictor و
بریستر
Barrister تقسیم می‏شوند که هرشاخه ازنظر چگونگی تحصیل و کارآموزی،مؤسسات صنفی
مربوطه،وظایف شغلی و بسیاری مسائل دیگر،مشخصه‏های مربوط به خود را
دارد.

برای
سهولت،کار هریک از این دوشاخه در مبحث جداگانه‏ای‏ مورد بحث قرار
می‏گیرد:

1.سولیسیتر

اگر بخواهیم
مقایسه‏ای بین وکالت و طبابت انجام دهیم‏ سولیسیترها(که در حال حاضر در انگلستان
حدود 000,35 نفر هستند)در حقیقت مانند پزشک عمومی،و بریسترها(که حدود 000,5
نفرند)بیشتر شبیه پزشکان متخصص می‏باشند.بدین‏معنا که برخلاف بریسترها که‏ قسمت
اعظم کار آنها را دادرسی (
Litigation-advocacy) تشکیل‏
می‏دهد،یعنی عمدتا وظیفهء دفاع از دعوی را در داخل دادگاه بعهده دارند، سولیسیترها
به امور متعددی می‏پردازند که بیشتر آنها ارتباطی با دادرسی‏ ندارد؛یعبارت واضح‏تر
آمار نشان می‏دهد که تنها حدود 2% از کل کاری‏ که یک سولیسیتر بطورمتوسط انجام
می‏دهد،به دادرسی و اقامهء دعوی در دادگاه می‏انجامد که در مورد همین 2% نیز مطابق
قانون،سولیسیتر تنها باید ترتیب تماس با موکل و آماده کردن پرونده را بدهد و امکان
دفاع از پرونده‏ در دادگاه برای او وجود ندارد؛بلکه باید برای این‏کار پرونده را به
یک‏ بریستر ارجاع دهد.

 

در مورد
کارهای دیگر سولیسیترها می‏توان گفت قسمت اعظم کار آنها(حدود 60%)در زمینهء
نقل‏وانتقال املاک می‏باشد که مطابق قانون‏ انگلستان تنها با دخالت وکیل قابل انجام
است،5% راجع‏به مسائل‏ خانوادگی مثل ازدواج و وصیت و غیره،10% امور شرکتهای تجاری و
حدود 20% باقی‏مانده را نیز بسایر کارهای متفرقه‏ای که به آنها ارجاع‏ می‏شود
می‏پردازند.

سولیسیترها
از نظر سازمانی تابع نهادی به‏نام
Law Society می‏باشند.آنها برخلاف بریسترها می‏توانند به یاری‏هم به تشکیل شرکت‏ دست
بزنند.سابقا حداکثر تعداد شریک دریک شرکت می‏توانست 20 نفر باشد؛ولی در حال‏حاضر
این محدودیت برداشته شده است و حتی‏ شرکتهائی با 50 شریک اصلی نیز یافت
می‏شوند.حدود 18% شرکتهای‏ سولیسیترها در حال‏حاضر کمتر از 5 شریک
دارند.

در مورد
کارآموزی سولیسیترها باید گفت هرفرد متقاضی این شغل‏ (که لزوما هم نباید
فارغ‏التحصیل دانشگاه باشد)باید یک دورهء تئوری یک‏ ساله را بگذراند و بعد دورهء
کارآموزی عملی خود را که
Articles نامیده‏ می‏شود و برحسب درجهء تحصیلات فرد از 2 تا 5 سال است،تحت‏نظر یک‏
سولیسیتر انجام دهد.

2.بریستر

تأسیس
بریستر ازنظر حقوق انگلستان قدیمی‏تر از سولیسیتر است؛ بدین‏معنا که شاید تارخچهء
دومی تنها به 2-3 قرن پیش بازگردد (هرچند تا قرن 19 تأسیسات منظمی نداشته‏اند)؛در
صورتی که تأسیس‏ بریستر تاریخچه‏ای قدیمی‏تر از این دارد.بریسترها نسبت به
سولیسیترها از حق انحصاری حضور در دادگاههای اصلی1برخوردار می‏باشند؛بعبارت‏ دیگر
اگر دعوا به این دادگاهها کشیده شود،سولیسیتر باید با استخدام یک‏ نفر بریستر ترتیب
دفاع از پرونده را در دادگاه بدهد.

البته در
نقطهء مقابل این حق بریسترها که سولیسیترها از آن‏ محرومند،حقی وجود دارد که
سولیسیترها از آن برخوردار و بریسترها آن را فاقدند و آن حق برقراری تماس مستقیم با
موکل است؛بعبارت دیگر جز موارد خیلی استثنائی(که واضح‏ترین نمونهء آن دعوائی است که
در خارج‏ از انگلستان در جریان است و صرفا قصد استفاده از نظرات حقوقی یک‏ بریستر
وجود دارد و یا دادن‏نظر مشورتی به یک دوست)هیچ بریستری حق‏ برقراری تماس مستقیم با
موکل،یا قبول دعوای وی را ندارد و این‏کار حتما باید از طریق سولیسیتر انجام
شود.حتی بعد از تعیین بریستر توسط سولیسیتر هم،موکل و بریستر تنها در صورتی
می‏توانند با یکدیگر ملاقات نمایند که‏ سولیسیتر هم در این ملاقات حضور داشته
باشد.

به‏دلیل
وابستگی بریستر به سولیسیتر ازنظر ارجاع‏کار،بعضی‏ بریسترها مخصوصا کسانی‏که از
اهالی کشورهای دیگر می‏باشند(مثل‏ هندیها و پاکستانیها)چون‏که کار چندانی به آنها
ارجاع نمی‏شود مجبور می‏گردند که با طی مراحل مربوطه،شغل خود را به سولیسیتر تغییر
دهند. علیرغم این وابستگی بریستر به سولیسیتر،بایدگفت که ازنظر طبقه‏بندی‏ شغلی
بریسترها در مرتبهء بالاتری قرار دارند و بنابراین علی‏الاصول آنها هستند که تاکتیک
دعوا و چگونگی ادارهء آن را در دادگاه تعیین می‏نمایند.

 

در مورد
تقسیم‏بندی موجود میان خود بریسترها،بایدگفت که آنها به دونوع
Senior و
Junior تقسیم می‏شوند و همان‏گونه که از نام آنها پیداست گروه دوم(که حدود 10% این
شغل را تشکیل می‏دهند)از مقام‏ بالاتری برخوردارند.چگونگی ارتقای مقام بریسترها
بدین ترتیب است که‏ آنها باید تقاضای خود را برای لردچنسل2که بالاترین مقام قضائی
انگلستان‏ است،ارسال دارند که وی با درنظرگرفتن عوامل مختلف با ارتقای مقام‏ بریستر
به
Senior که
بعضی مواقع
Queen,s Counsel (یا
به‏اختصار (
Q.C نیز
خوانده می‏شود،موافقت یا مخالفت می‏نماید.

با ارتقای
مقام بریستر،خودبخود اجرت وی نیز بالا می‏رود.سابقا دو قاعده در مورد ارتباط میان
دونوع بریستر وجود داشت:یکی‏اینکه هیچ وکیل مرتبهء بالاتری حق شرکت در جلسهء دادگاه
را بدون همراهی وکیل‏ مرتبهء پائین‏تر ندارد،و دوم اینکه حق الوکالهء وکیل پائین‏تر
3/2 حق الوکالهء وکیل بالاتر می‏باشد.هرچند این دوقاعده در حال‏حاضر از بین رفته
است‏ ولی در عمل هنوز رعایت می‏گردد،و بدین‏خاطر چه‏بسا موکلان بعلت‏ هزینهء زیاد
از ارجاع کارشان به.
Q.C ابا
داشته باشند و درنتیجه.
Q.C ها
به اندازهء کافی کار دریافت ندارند و حتی از تقاضای خود دائر بر ارتقای‏ مقام
پشیمان شوند؛ولی پس از ارتقای مقام دوباره راهی برای بازگشت به‏ مرتبهء پائین‏تر
وجود ندارد.

ارتقای مقام
بریسترها تغییر ظاهری را هم در وضعشان ایجاب‏ می‏نماید؛یعنی آنها صندلیهای جلوتر را
در دادگاه اشغال می‏کنند و حتی‏ نوع لباس وکالتیشان هم تغییر می‏یابد و به جنس
ابریشمین تبدیل می‏شود. و بهمین‏دلیل بعضا عمل ارتقای مقام بریسترها را به«پوشیدن
لباس‏ ابریشمین» (
Taking Silk) تعبیر
می‏کنند.

یکی دیگر از
خصیصه‏های بریسترها آن است که آنها را نمی‏توان‏ درمورد عملکردشان در دادگاه
به‏دلیل اهمال،مورد تعقیب قرارداد.این‏ مسأله بیشتر جنبهء تاریخی دارد3و به
سولیسیترها نیز در مورد کارهائی که در داخل دادگاه انجام می‏دهند(در مواردی که حق
دفاع از دعوا را در دادگاه‏ دارند،یعنی در دادگاههای پائین‏تر)تسری داده شده
است.

درمورد
تشکیلات بریسترها و تحصیلات و کارآموزی آنها باید گفت که هربریستر باید عضوی یکی از
چهارمؤسسه‏ای باشد که به نام‏
Inns of Court مشهور هستند.نام این چهارمؤسسه به قرار زیر است:

1.The
inner Temple
.

2.The
Middle Temple
.

3.Lincoln,s Inn.

4.Cray,s
Inn
.

هریک از این
چهارمؤسسه هیئت اداره‏کننده‏ای دارد که به نام‏
Benchers خوانده می‏شود و اعضای آنها را بریسترهای باتجربه‏تر و قضات‏ تشکیل
می‏دهند.در کناراین،هیئت مؤسس دیگری به‏نام
Bar Council وجود
دارد که تقریبا مشابه یک اتحادیهء صنفی از حقوق وکلای عضو تشکیلات دفاع می‏کند.در
رأس هرچهار مؤسسه
Senat for the inns of Court and the Bar قرار
دارند،با حدود 90 عضو که سرپرستی کلی بر شغل وکالت دعاوی را بعهده
دارد.

درضمن
شورائی به‏نام
Council of Legal Education در
هریک‏ از چهارمؤسسهء فوق الذکر مسئول کارآموزی حقوقی کاندیداهای شغل‏ وکالت دعاوی
می‏باشد.کارآموزی کاندیداها که حتما باید فارغ‏التحصیل دانشگاه باشند-البته نه
لزوما در رشتهء حقوق-بدین‏ صورت است که پس از دورهء تئوری یک‏ساله امتحانی برگزار
می‏گردد و در صورت قبولی،کاندیدا قبل از اینکه بتواند مستقلا در دادگاه شرکت نماید
باید کارآموزی عملی خود را در کنار بریستر دیگری دنبال کند.این دورهء کارآموزی عملی
Pupilage خوانده می‏شود.

دیگر از
تأسیسات مربوط به این شغل
Clerk یا
منشی است که‏ اهمیت آن به دلیل آن است که هیچ بریستری حق‏کار بدون داشتن منشی‏ را
ندارد.این منشیها وظیفهء صحبت با سولیسیتر در زمینهء تعیین اجرت‏ بریسترها را بعهده
دارند و حقوق خودشان نیز از حق الوکالهء بریسترها تأمین‏ می‏شود و بنابراین منفعت
شخصی آنها نیز ایجاب می‏کند که حق الوکاله را در حد امکان بالا
نگهدارند.

دفاتر
بریسترها
Chamber خوانده می‏شود که در آن چند بریستر وابسته‏ به یک مؤسسه
(
Inn) ولی هریک
در صلاحیت شخصی خود مشغول کار می‏باشند؛چون بریسترها همان‏گونه که در فوق ذکر شد
برخلاف‏ سولیسیترها حق ایجاد شرکت را با همکاری سایر وکلا ندارند.

نتیجه‏گیری

عمده‏ترین
مطلبی که از بحث نسبتا مفصل فوق باید مورد استفادهء کسانی که در عمل درگیر دعاوی
حقوقی در انگلستان می‏باشند و وکلای‏ ایرانی آنها قرار گیرد،آن است که در کلیهء
موارد باید ابتدا به سولیسیتر مراجعه شود و اگر دعوی به دادگاه کشیده شد،نیز
حتی‏الامکان(مگر در مورد دعاوی مهم و مشکل)از استخدام وکیل رتبهء بال(.
(
Q.C توسط
سولیسیتر جلوگیری بعمل آید؛چرا که این‏کار چه‏بسا باعث بالارفتن هزینهء دعوی‏ بصورت
غیرمعقولی خواهدشد.

/ 0 نظر / 22 بازدید