مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi سید عباس سیدی ... ع جمال تاراز
آرشیو وبلاگ
      پورتال ( پرتال ) حقوق ()
حمله نظامی به هواپیمای ایرباس ایران و 007 کره از دیدگاه حقوق بین الملل نویسنده: جمال تاراز - ۱۳٩۱/٩/٢۳

دکتر منصور جباری قره باغ

چکیده : یکی از اهداف سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری تضمین امنیت و رشد منظم هواپیمایی کشوری در سراسر جهان است . بسیار اتفاق افتاده است هواپیمایی بدلائل مختلف از جمله اشتباه خلبان، عدم وقت وی، نقص تجهیزات و یا حتی به قصد تجاوز وبدون اجازه وارد حریم هوایی کشورهای دیگر شده و مورد حمله قرار گرفته است. سقوط یکی از هواپیماهای خطوط هوایی کرده در سال 1983 و هواپیمای ایرباس ایران درسال 1988 نمونه هایی از این حوادث هستند. این حوادث غم انگیز سئوالاتی جدی در مورد قوانین بین المللی حاکم بر چنین حوادثی را مطرح نموده است. مقرراتی در حقوق هوایی برای جلوگیری از حمله به هواپیماهای مسافری مورد تصویب کشورها قرار گرفته است. این مقاله قصد دارد دو حادثه مزبور و مقررات موجود را به طور اختصار بررسی نماید.
مقدمه
سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو) که امروز حدود 198 کشور عضو آن است و عملاً کل جامعه ی بین الملل را در بر میگیرد، تضمین کننده ایمنی و رشد منظم هواپیمایی در سطح بین الملل و توسعه ی ایمنی پرواز در ناوبری هوایی بین المللی است. معاهده ی 1944 شیکاگو که اساسنامه ایکائو نیز به شمار می آید در مقدمه ی خود به اینکه هواپیمایی بین المللی می تواند در ایجاد دوستی و تفاهم بین ملت ها موثر باشد تاکید کرده است. با این وجود سوء استفاده از هواپیما می تواند امنیت عمومی را تهدید کند.
پیشرفت هایی که صنعت هواپیمایی در طول چند دهه ی گذشته داشته ایمنی و نظم خدمات پرواز را تا حد بسیار قابل توجهی افزایش داده است. علی رغم پیشرفت های تکنولوژی ، عوامل دیگری نیز وجود دارند که همچنان برای امنیت هواپیما تهدید به شمار می روند. استفاده از زور یاتهدید به زور علیه هواپیمای کشوری، مداخله غیر قانونی علیه هواپیما و هواپیما ربایی از عواملی هستند که مسافرت های هوایی را با مخاطراتی موجه می سازند. این خطرات که از زمان کنفرانس شیکاگو 1944 همچنان وجود داشت در دهه ی 1970 به اوج خود رسید و جامعه ی بین الملل را از آینده صنعت هواپیمایی نگران ساخت.
معاهده شیکاگو به کشورها اجازه نمی دهد بر علیه هواپیمای غیر نظامی از سلاح استفاده کنند. حاکمیت کشورها بر فضای کشورشان (مده 1 معاده شیکاگو) به آنان حق استفاده از سلاح بر علیه هواپیمای غیر نظامی را نمی دهد. کشورهای متعاهد موافقت کرده اند به هنگام صدور دستور العمل برای پروازهای نظامی خود، به سعی کنند با هواپیمایی که بدون مجوز به فضای آنها وارد شده است وارد مذاکره شوند. آنها باید از خلبان هواپیما بخواهند یا فرود آید یا مسیر خود را تغییر دهد. ماده ی 3 مکرر معاهده شیکاگو صراحتاً و با تاکید از کشورها می خواهد از استفاده از سلاح علیه هواپیماهای مسافری خودداری نمایند. علی رغم وجود مقررات بین المللی برای جلوگیری از حمله به هواپیماهای مسافری، حوادث تلخی همچون حمله به هواپیمای کره 007 و هواپیمای ایرباس 655 اتفاق افتاده است . موارد حقوقی بسیار ر این قضیه وجود دارد. این مقاله سعی دارد دو حادثه مزبور را به طور اختصار بررسی و تصمیمات شورای ایکائو را درباره این دو مقایسه نماید.
1) معاهده شیکاگو و انجام تحقیق در حوادث هوایی

ادامه مطلب....


معنی عبارت برای هیچ منظوری که با مقاصد این معاهده منافات داشته باشد در ماده 3 مکرر و در ماده 4 معاهده کاملا با هم متفاتند مراجعه به بحث های جلسه بیست و پنجم فوق العاده مجمع عمومی نشان می دهد که منظور کشورها در این جلسه از مقاصد این معاهده علاوه بر اهداف بر شمرده در مقدمه و ماده 44 معاهده (که به طور کلی به اهداف سازمان و نه تنها خود معاهده مربوط میگردد) شامل هر نوع عمل منافی قانون و نظم عمومی کشورها میگردد.
این نکته نیز باید مورد توجه قرار گیرد که محدودیت هایی در اجرای ماده 3 مکرر وجود دارد. این ماده فقط در مورد هواپیماهای کشوری را اجرا می گردد. لذا هواپیماهای دولتی را شامل نمی گردد.
از طرف دیگر هواپیما باید در حال پرواز باشد تا مشمول ماده 3 مکرر گردد. این ماده باید در موازات معاهده رم مربوط به خسارت وارده از هواپیماهای خارجی به کشورهای ثالث در روی زمین (بند 2 ماده 1 ) و معاهده توکیو 1963 راجع به جرائم و برخی اعمال ارتکابی دیگر در هواپیما ( بند 3 ماده 1 ) تفسیر گردد. مطابق این معاهدات ، یک هواپیما از زمانی که نیروی موتوری آن ، به منظور پرواز به کار می افتد تا زمانی که عمل فرود آمدن آن پایان می یابد در حال پرواز تلقی می شود. بنابراین هواپیمایی که در حال پرواز نباشد نمی تواند از حمایت ماده 3 مکرر معاهده شیکاگو بهره مند شوند. ضمناً ماده 3 مکرر اختصاص به هواپیماهای خارجی دارد و لذا هواپیماهایی را که در خود کشور به ثبت رسیده اند شامل نمیگردد.
3 )شرح واقعه مربوط به سرنگونی هواپیمای ایران ایر پرواز 655
در روزشنبه 12/4/67 (سوم جولای 1988 ) هواپیمای ایران ایر
300A پرواز شماره 655 در ساعت 17/10 به وقت محلی با 20 دقیقه تاخیر از فرودگاه کشوری نظامی بندرعباس با 290 نفر مسافر و خدمه به مقصد دبی برخاست. این یک پرواز منظم برنامه ریزی شده بین المللی بوده که در داخل کریدور شناخته شده ی بین المللی صورت می گرفت برخاستن هواپیما به نحوه مطلوب بود و در ساعت 24/10 خلبان گزارش داد هواپیما به ارتفاع 12000 پایی رسیده است قرار بود هواپیما در ساعت 28/10 به نقطه DARAX برسد اما پس از 7 دقیقه پرواز در ارتفاع 13500 پایی وقتی در فضای آبهای سرزمین ایران بود با دو فروند موشک زمین به هوا که از طرف رزم ناوونسان آمریکا پرتاب شد مورد حمله قرار گرفت. با اصابت دو فروند موشک ، هواپیما منفجر و بر روی دریا افتاد و در آن فرو رفت. قسمتهای عمده از بدنه هواپیما و اجساد کشته شدگان در نقطه 2643 شمالی و 5603 شرقی در جنوب شرقی فرودگاه بندر عباس ، در آبهای خلیج فارس پیدا شد. بسیاری از افراد بیگناهی که به طور غم انگیز جان خود را از دست دادند ایرانی بودند . در میان کشته شدگان اتباع کشورهای هندی ، پاکستان ، ایتالیا، کویت ، امارات عربی متحده و یوگسلاوی وجود داشتند . برنامه پرواز ایرباس همچون دیگر پروازهای هواپیمایی کشوری در اختیار کشتی های حاضر در خلیج فارس قرار داده شده بود.
هفت دقیقه پس از بلند شدن هواپیما از فرودگاه بندرعباس، 11 اخطار از طرف کشتی های جنگی آمریکا به ایرباس گزارش شده بود. 7 اخطار بوسیله ناوجنگی و نسان بر روی فرکانس 243 مگاهرتز ، یک اخطار بوسیله ناو سایدز و 3 اخطار دیگر بوسیله ناووسنان روی فرکانس اضطراری 5/121 به هواپیمای ایرباس داده شده بود. از 11 اخطار روی 243 مگاهرتز بوده که فرکانس مزبور مخصوص هواپیماهای نظامی بوده و ایرباس تجهیزات لازم برای شنیدن آنها را نداشت (طبق دستور ایران ایر، کلیه پروازها باید در مدت پرواز ، در منطقه خلیج فارس روی فرکانس 5/121 بگوش باشند.)
وقتی هواپیمایی مورد ظن قرار می گیرد که نتوان تشخیص داد هواپیمای مزبور هواپیمای دوست است یا دشمن ، چه تصمیمی باید گرفت نباید فراموش کرد که یک اشتباه ممکن است جان صدها بیگناه را به خطر بیاندازد.
بنا به گزارش وزارت دفاع آمریکا، در زمان حادثه بحث زیادی میان بخشهای اطلاعات جنگی سه ناو آمریکایی ونسان ، منتگمری و سایدز در گرفت . بنا به گزارش تیم تخصصی ایکائو که در محل تهیه شده بود، در دقایق آخر حمله به هواپیما، عده ای هواپیما را یک هواپیمای مسافری و عده ای هم آن را هواپیمای جنگی که قصد حمله داشت تلقی نموده اند دو دقیقه بعد از کارکنان مرکز اطلاعات جنگی ونسان گزارشی را مبنی بر اینکه هواپیما اف ـ 14 میباشد دریافت کردند از آنان خواسته شده بود قبل از گشودن آتش بر روی هواپیما اعلان خطر نمایند در همین حال کارکنانناو سایدز فریاد زدند هواپیما تجاری است صبر کنید !! تقریباً در همین زمان یک افسر سی ان س نسان اظهار داشت احتمالاً هواپیما تجاری باشد. گفتگو میان 3 ناو در این مدت کوتاه ادامه داشت که ناخدای ونسان تصمیم گرفت موشک خود را پرتاب نماید.
بنا به اعلان نظر سازمان هواپیمایی کشوری ایران ، ادعای آمریکا مبنی بر اشتباه گرفتن ایرباس با هواپیمای اف ـ 14 عاری از حقیقت است زیرا همچنانکه در بخش 16 ، 1 ، 3 ایکائو هم آمده است سیستم ایجز ویژگی صعود هواپیما را نشان داده که معمولاً هواپیماهای ایرباس این ویژگی را دارند.
الف ) تصمیمات شورای ایکائو در قضیه ایرباس
1 ـ جلسه فوق العاده شورای ایکائو
جلسه فوق العاده شورای ایکائو در روز 4 جولای 1988 تشکیل گردید. شورا ضمن اظهار تا سف از حادثه و اعلام مراتب همدردی خود به دولت ایران و خانواده های داغدار ، بشرح ذیل تصمیم گرفت :
ـ شورا کاربرد سلاح علیه هواپیمای مسافر را تقبیح کرد.
ـ شورا براین اصل اساسی که کشورها باید از مورد هدف قرار دادن هواپیمای غیر نظامی خودداری کنند تاکید کرد همچنین کشورهایی که ماده 3 مکرر معاهده شیکاگو را امضاء نکرده اند خواست هر چه زودتر نسبت به امضاء آن اقدام نمایند.
شورا از کشورها خواست از عر عملی که امنیت هوانوردی بین المللی در منطقه را به مخاطره اندازد خودداری کنند.
ـ شورا از دبیرکل خواست تا یک تیم حقیقت یاب برای بررسی حقایق مربوط به جنبه های فنی عواملی که منجر به نابودی هواپیما شد تشکیل دهد.
ـ شورا از طرفهای مربوطه خواست در مورد بررسی موضوع همکاری نمایند. رئیس شورا و بیر کل ایکائو باید هر چه زودتر گزارش کاملی به اجلاس یکصد و بیست و پنجم شورا که در سپتامبر 1988 تشکیل میگردد ارائه نمایند.
ـ از رئیس شورا و دبیر کل خواست :
الف ) به همکاری کشورهای درگیر در منطقه تلاش نمایند تا هماهنگی لازم بین عملیات پروازهای نظامی وغیر نظامی بمنظور تامین امنیت و سلامتی هواپیماهای غیر نظامی ایجاد نمایند،
ب ) فورا تدابیر لازم برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی اتخاذ نمایند.
پس از تصمیم شورا ، نمایندگان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا آمادگی خود را برای همکاری با تیم تحقیق اعلام نمودند. فعال نمایندگان جمهوری اسلامی ایران موجب گردید تا موضوع از طرف ایکائو سریعاً پیگیری گردد. لازم به ذکر است که در قضیه هواپیمای کره 007 شورای ایکائو قطعنامه صادر کرد که دارای لحنی بمراتب شدید تر از تصمیم است که در قضیه ایرباس صادر شد. بدنبال تصمیم شورای ایکائو دبیر کل ، تیم تحقیق متشکل از 5 نفر متخصص در زمینه مسائل فنی تشکیل داد. وظیفه تیم فقط به تحقیق در مسائل فنی مربوط می شد و دیگر مسائل از جمله مسائل حقوقی را در بر نمی گرفت.گزارشی که تیم تحقیق تهیه نمود. مصاحبه با مسئولین و کادر پروازی را نیز شامل می گردید لذا حقایق بسیار مفیدی که به حادثه هواپیمایی مربوط می شد آشکار گردید.
ازمیان مسائل مهم، می توان به عدم وجود ارتباط بین مسئولین پروازهای کشوری و واحدهای نظامی نام برد. خدمات کنترل ترافیک هوایی ، اعلان کننده خطر و اطلاعات پروازی از موارد مهمی هستند که در تامین امنیت پروازها موثرند. ضمائم 2 و 11 معاهده به این موارد پرداخته اند. با توجه به اینکه پروازهای نظامی و غیر نظامی از فضای مشترک استفاده می کنند لذا وجود ارتباط بین آنها برای امنیت پرواز مهم است. بخش 2 ضمیمه 11 متعاهد شیکاگو ، وظایف واحدهای مسئول پروازهای مسافری را در این زمینه مشخص می نماید. بموجب ضمیمه11 ، مسئولین خدمات ترافیک هوایی باید ارتباط نزدیکی با واحدهای نظامی داشته باشند. مطابق آن خدمات ترافیک هوایی باید واحدهای نظامی را که اطلاعات پروازی و دیگر اطلاعات مربوط به پرواز هواپیماهای مسافری را داشته باشند ایجاد نماید. واحدی به بتواند ارتباط بین مسئولین نظامی و پروازهای غیر نظامی را در محل ایجاد نماید ماهها قبل از حادثه سقوط ایرباس مورد توجه قرار گرفته بود. در 18 و 20 نوامبر 1987 رئیس شورای ایکائو طی نامه هایی به ارائه کنندگان سرویس های هوایی در محل ، آنها را از خطرات موجود آگاه نموده بود. وی در نامه های خود به مقررات ایکائو و لزوم رعایت آنها اشاره کرده بود. وی از آنان تقاضا نموده بود جلساتی در محل برای حل مسئله تشکیل دهند.
2 ـ یکصد و بیست و پنجمین جلسه شورای ایکائو
یکصد و بیست و پنجمین جلسه شورای ایکائو در مونترال در دسامبر 1988 تشکیل شد. در این جلسه نماینده ایران در اجرای ماده 53 معاهده شیکاگو دعوت شده بود. در ابتدا رئیس گروه تحقیق گزارشی از تحقیق انجام شده در نتایج آن ارائه نمود. وی ضمن اظهار اینکه در تحقیق فقط به مسائل فنی توجه شده گفت تحقیق نشان داد که هواپیمای ایرباس بطور طبیعی بلند شده ، پرواز آن و کلیه عملیات انجام یافته کاملاً طبیعی بوده است. پس از اظهارات رئیس گروه تحقیق نماینده ایران مطالبی بیان داشت وی از اینکه شورای ایکائو قبل از وقوع حادثه در جهت از بین بردن عوامل وقوع حادثه تلاش نکرده بود و نیز از تصمیم شورای ایکائو در جلسه فوق العاده انتقاد کرد. وی از شورا مصرانه خواست موضوع را بررسی و وقوع جنایت بین الملل بر پایه نقض حقوق بین الملل را اعلام و دولت آمریکا را مسئول پرداخت کلیه خسارات وارده نماید.نماینده ایران مکررا در جلسه صحبت نموده و در خصوص حادثه ایرباس از جمله اینکه امکان اشتباه گرفتن پرواز ایرباس با یک هواپیمای اف ـ 14 نمی تواند قابل قبول باشد ونیز وظیفه شورای ایکائو درماده 54 (ی) اشاره کرده بموجب این ماده شورای ایکائو وظیفه دارد هرگونه تخلف از مقررات معاهده شیکاگو و یا اجرای پیشنهادات یا تصمیمات شورا را به کشورهای عضو معاهده اطلاع دهد . نمایندگان بسیاری از کشورها در این جلسه سخنرانی کرده و نظرات خود رادر خصوص حادثه اتفاق افتاده ، تحقیقات معموله بوسیله تیم تحقیق و تصمیم قبلی شورای ایکائو اظهار داشتند بعضی از اعضا شورای عمل فرمانده رزم ناوونسان را نابخشودنی و نقض فاحش حقوق بین الملل دانستند. پس از حبث فراوان شورای ایکائو در چهاردهمین نشست جلسه یکصد و بیست و پنجم در 6 دسامبر 1988به اتخاذ تصمیم مبادرت نمود. در این تصمیم شورا ضمن اظهار تاسف از واقعه مزبور که منجر به کشته شدن 290 نفر بیگناه شد از همه کشورها خواست تمام اقدامات لازم برای ارتباط بین فعالیتهای نظامی و پروازهای غیر نظامی را انجام و سعی نمایند امنیت هواپیمای غیرنظامی تامین شود. شورا همچنین از کمیسیون هوانوردی خواست گزارش تیم تحقیق را دقیقاً مطالعه نماید. با توجه به اینکه شورا کمیسیون هوانوردی را به مطالعه حقایق ارائه شده در گزارش تیم حوقق محدود نموده بود انتظار نمی رفت مطالعات کمیسیون موثر باشد لازم به ذکر است که شورای ایکائو در تصمیم خود در خصوص هواپیمای 007 کره از کمیسیون هوانوردی خواسته بود ضمن مطالعه موضوع ، احتمال اصلاح مواد معاهده شیکاگو و ضمائم آن را هم مدنظر داشته و پیشنهادات خود را برای وضع مقررات جدیدی که وقوع حوادث مشابه را از بین ببرد ارائه نماید
3 ـ یکصد و بیست و ششمین جلسه شورا ایکائو
در جلسه 126 شورا که در 20 مارس 1989 تشکیل گردیده بود. کمیسیون هوانوردی نتایج مطالعه خود را در خصوص گزارش تیم تحقیق ارادئه داد. پس از سخنرانی نماینده بسیاری از کشورها ، شورای ایکائو رضایت خود را از نتایج مطالعه کمیسیون اعلام و تصمیم نهایی اتحاذ شد شورا در این تصمیم ضمن تشکر از کشورهایی که با گروه تحقیق همکاری داشته اند، سیاست خود را محکوم کردن استفاده از سلاح علیه هوپیمای مسافری تکرار کرد. شورا تاسف خود ار از حادثه غیر عمدی که در نتیجه عوامل متعدد و اشتباهاتی که در شناسایی هواپیما وجود داشته ومنجر به انفجار هواپیما گردید اعلام نمود.
ب ) مواضع دولت های جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا
1 ـ موضع دولت جمهوری اسلامی ایران
بدنبال حمله به هواپیمای ایرباس و درخواست دولت جمهوری اسلامی ایران، شورای ایکائو در تاریخ 13 جولای 1988 جلسه فوق العاده برای رسیدگی به موضوع تحت عنوان درخواست دولت جمهوری اسلامی ایران تشکیل داد. در این جلسه درخواستهای جمهوری اسلامی ایران از شورای ایکائو به شرح ذیل عنوان شد: 1) شناسایی صریح عمل نقض مقررات حقوق بین الملل 2 ) شناسایی این حقیقت که کشورهای عضو مسئول اعمال جنایتکارانه ماموران خود می باشند حتی اگر در حیطه ی اقتدار خود عمل نکرده باشند. 3 ) محکومیت صریح ایالات متحده آمریکا برای استفاده از سلاح علیه هواپیمای مسافربری ایران ، 4 ) تشکیل کمیسیون فرعی برای بررسی جنبه های مختلف حقوقی، تکنیکی و سایر جنبه های ساقط ساختن هواپیما ایران ایر و گزارش به شورا ایکائو و از طریق آن به اجلاس فوق العاده مجمع برای پیش بینی اقدامات لازم برای جلوگیری از تکرار حوادث مشابه، 5 ) خاتمه فوری محدودیت و استفاده از زور و تهدید علیه فضای جمهوری اسلامی ایران وکشورهای ساحل خلیج فارس.
موضع جمهوری اسلامی ایران در برابر شورا ایکائو و دیوان بین المللی دادگستری این بود که ناو جنگی و نسان حقوق بین الملل را نقض کرده است. نماینده ایران در جلسه 125 شورای ایکائو اظهار داشت مطالعه گزارش شورای ایکائو کاملا روشن می سازد ک ایالات متحده آمریکا با حمله به یک هواپیمای مسافربری اعتماد به امنیت مسافرت هوایی را از بین برده است ایران با اشاره به تصمیم شورای ایکائو در 17 مارس 1989 اعلام نمود تلاش شورای ایکائو برای حل قضیه و از بین بردن بحران ناموفق بوده و لذا تصمیم شورای ایکائو اشتباه می باشد ایران با استناد به ماده 37 و بند 1 ماده 36 و ماده 84 معاهده شیکاگو ا زتصمیم ایکائو در دیوان بین المللی دادگستری تقاضای پژوهش نمود. (لازم به توضیح است که جمهوری اسلامی ایران تقاضای خود را بر اساس ماده 84 معاهده شیکاگو به شورای ایکائو تقدیم نکرده بود) ایران در تقاضای خود در دیوان اعلام کرد ایالات آمریکا با حمله به هواپیمای ایران ایر پرواز 655 معاهده شیکاگو 1944 و معاهده مونترال 1971 (معاهده جلوگیری از اقدامات غیرقانونی علیه امنیت هواپیمایی کشوری) را نقض کرده است ایران در دادخواست خود از دیوان خواست اعلام کند. آمریکا مقدمه ، مواد1 و 2 و 3 و بندهای (الف و ج ) ماده 44 ضمیمه 15 معاهده شیکاگو و مواد 1 و 3 و بند 1 ماده 10 معاهده مونترال رانقض کرده است مطابق مواد یاد شده ، مهمترین بحث ایران در دادخواست خود به دیوان ، نقض حاکمیت ایران در آبهای سرزمینش بوسیله ناو جنگی ونسان و استفاده از سلاح جنگی بر علیه هواپیماهای غیر نظامی که در مقدمه مواد 44 و 3 مکرر معاهده شیکاگو منع شده اند بوده است اشاره قانونی به ضمیمه 15 معاهده شیکاگو مربوط به صدور نوتام غیر قانونی ازطرف آمریکاست که طبق معاهده شیکاگو صدور هر نوع اطلاعیه هوانوردی از اختیارات کشورهای است که در منطقه ، خدمات پروازی می دهند و آمریکا قانوناً حق صدور چنین اطلاعیه را نداشته و ندارد . به نظر ایران ، نوتام صادره مبهم بوده و لذا پروازها نمی توانند برداشت روشنی از آن داشته باشند. آمریکا حتی مفاد نوتام غیر قانونی خود را رعایت نموده و هواپیمای ایرباس را در ارتفاع 13500 پائی و در درون راه هوایی بین المللی و در فضای خود ایران مورد هدف قرار داده است.
2 ـ موضع ایالات متحده آمریکا
نماینده دولت آمریکا در جلسه فوق العاده شورای ایکائو اظهار داشت در روزهای دوم و سوم جولای منطقه خلیج فارس بسیار ناامن بود کشتی های مختلف از جمله یک کشتی پاکستانی و یک کشتی لیبریابی مورد حمله قرار گرفته بودند . در همان روز یک هواپیما اف ـ 14 ایران که از فرودگاه بندر عباس پرواز کرده بود. به کشتی آمریکایی قصد حمله داشت هواپیمای مسافره ایرباس هم از بندر عباس بلند شده بود. علی رغم تلاش ها ونسان برای شناسایی هواپیما ، از جانب این هواپیما پاسخی نیامده بود. فرمانده کشتی برای دفاع از خود به سوی هواپیما شلیک کرده بود. وی ضمن اظهار اینکه حمله به هواپیمای ایران ایر نتیجه جنگ عراق و ایران است پیشنهاد نمود برای جلوگیری از تکرار این نوع حوادث فرستنده ها و گیرنده های هواپیماها دقیقاً کنترل شوند و ارتباط رادیویی منظم میان هواپیماهای نظامی و غیر نظامی وجود داشته باشد.
ایالات متحده در تاریخ 4 مارس 1991 به صلاحیت دیوان در رسیدگی به قضیه ایرباس اعتراض کرد. ایران در ادعای خود به صلاحیت اجباری دادگاه به ماده 84 معاهده شیکاگو و ماده 14 معاهده مونترال استناد کرده بود. دولت ایلات متحده در پاسخ به لایحه ایران اظهار داشت تصمیم شورای ایکائو در اجرای بخش 18 معاهده شیکاگو گرفته نشده و لذا ماده استنادی ایران (ماده 84 ) صحیح نیست دولت ایالات متحده همچنین اعلام نمود استناد ایران به معاهده مونترال هم صحیح نیست زیرا این معاهده به جرایم افراد مربوط می گردد نه به اعمال کشورها بنابراین دادگاه صلاحیت رسیدگی به این قضیه را ندارد در حقیقت معاهده مونترال شامل بخشی در مورد صلاحیت اجباری دیوان است که استاناد به آن ، لایحه ایران را تقویت می کند به هر حال در این زمینه باشد شک کرد که آیا معاهده مونترال در این زمینه قابل اجرا است یا نه؟
جرح بوش ، معاون رئیس جمهوری وقت آمریکا ضمن اظهار تاسف اعلام نمود که آمریکا مبلغ قابل توجهی به عنوان مساعدت به خانواده های قربانیان پرداخت خواهد کرد. در حقیقت دولت ایالات متحده با استناد به ینکه ناخدای ناوجنگی ونسان خود را در خطر جدی احساس می کرد بدین وسیله از خود دفاع نموده است. دولت آمریکا همچنین اعلام نمود بخشی از مسئولیت مربوط به دولت ایران می باشد که اجازه داده است هواپیمای ایرباس بر روی ناوجنگی که در درگیری وارد شده است پرواز نماید. این ادعای دولت آمریکا از نظر حقوقی بی اساس است و صرفاً می تواند سیاسی تلقی گردد. بوش در شورای امنیت سازمان ملل متحد اظهار داشت اگر ایران به جنگ خود با عراق خاتمه داده بود قطعاً این حادثه اتفاق نمی افتاد. موضع ایالات متحده در این قضیه با موضع آن در قضایای مشابه متفاوت است. آمریکا در قضایای مشابهی که قبلاً اتفاق افتاده بود حمله ب هواپیمای مسافری را از نظر اخلاقی نادرست پنداشته بود به جز ایرباس که خود مسئول ندانست. اگر موضع دولت آمریکا در این قضیه را با قضیه هواپیمای کره 007 مقایسه کنیم این موضع گیری متفاوت آشکار می گردد.
در قضیه هواپیمای کره 007 اتحاد جماهیر شوروی ادعا کرد هواپیما طوری عمل نمود که به نظر می رسید یک هواپیمای جاسوسی باشد. تقریباً مشابه همین برخورد را می توان قضیه ایرباس مشاهده نمود مطابق گزارش وزارت دفاع ایالات متحد آمریکا ، در این قضیه ، ناخدای ناوجنگی ونسان به این نتیجه رسیده بود که هواپیمای دشمن بطرف او در حال پرواز است و خطری به آنها ایجاد خواهد کرد. ریگان اظهار داشت ناخدای کشتی در موقعیتی قرار داشت که باید در جهت حفظ جان خود و افرادش تصمیم می گرفت و لذا با توجه به اعتقاد خود مصمم شد علیه حمله احتمالی آتش بگشاید.
نقطه مهم در اتهامی که ایالات متحده در قضیه هواپیمای کره 007 علیه اتحاد جماهیر شوروی مطرح می کرد این بود که جنگنده های شوروی برای آگاه کردن هواپیما از خطر، بطور جدی تلاش ننمودند این جمله ریگان که اظهار نموده بود جنگنده های شوروی تجهیزات ارتباطاتی لازم برای هشدار دادن به هواپیما را نداشت در مراحل بعدی تحقیقاتی نشان داده شد که کاملاً اشتباه بوده است.
پس از حادثه هواپیمای کره 007 بسیاری از دول عمل اتحاد جماهیر شوروی را محکوم کردند. ایالات متحده این عمل کشتار وحشیانه نامید. در حالیکه در حادثه ایرباس ، ایالات متحده از پذیرفتن هرگونه مسئولیتی خودداری نمود. سخنگوی کاخ سفید اعلام نمود ایالات متحده آمریکا آماده است به بازماندگان حادثه غرامت بپردازد پرداخت این غرامت انسان دوستانه خواهد بود نه براساس الزام حقوقی.
اصلی در حقوق دریایی وجود دارد که مطابق آن در صورت ورود یک کشتی سرگردان به آبهای داخلی باید به آن کمک نمود. ایالات متحده آمریکا و انگلستان معتقدند که این اصل باید در مورد هواپیماهایی که اشتباهاً وارد فضای هوایی دیگر کشورها میشوند اعمال گردد در سال 1958 ایکائو گزارشی از قوانین و مقررات کشورها تهیه نمود که در آن نتیجه گرفته شده بود که در قوانین بسیاری از کشورها، هواپیماهای غیر نظامی که بدون مجوز به فضای کشور وارد می شوند، به آنها اخطار میشود در فرودگاه معینی فرود آیند و یا فضای آن کشور را ترک نمایند.
حمله به هواپیماهای غیر نظامی حتی در صورت عدم پاسخ به اخطارها ، پیش بینی نشده است.
ج) رسیدگی به قضیه در دیوان بین المللی دادگستری
به دنبال دادخواست اعتراض دولت ایران از تصمیم شورای ایکائو ، دیوان بین المللی دادگستری روز 12 دسامبر 1994 را برای رسیدگی به این دعوی تعیین نمود. با توجه به اینکه دولت آمریکا دیوان را برای رسیدگی به این موضوع فاقد صلاحیت می دانست لذا دیوان باید ابتدا به صلاحیت خود رسیدگی می نمود و در صورت داشتن صلاحیت رسیدگی به قضیه ، در جلسات بعدی به ماهیت امر می پرداخت . در صورتی که دیوان عدم صلاحیت خود را اعلام می کرد ، ایران مجبور بود برای طرح موضوع در دیوان، قضیه را در شورای ایکائو و براساس ماده 84 معاهده شیکاگو مطرح نماید. در هر حال با توجه به استنادات ایران و قرائن و شواهد، به نظر می رسید . دیوان بین المللی دادگستری، دولت آمریکا را بدلیل ارتکاب یک عمل مخالف حقوق بین الملل به پرداخت خسارت به دولت ایران محکوم سازد. سرپرست دفتر خدمات حقوقی بین المللی در گفتگو با واحد مرکزی در 11 تیرماه 1374 گفت : « پیشنهاد پرداخت غرامت از سوی آمریکا به بازماندگان برخی قربانیان فاجعه 12 تیرماه 1376 نوعی تلاش برای کاهش جو عمومی علیه آن کشور است آمریکا برای این که در دادگاه صالحه مجرم شناخته نشود حاضر است غرامتی را به عنوان صدقه بپردازد تا بتواند پرونده را مسکوت گذارد… پرداخت هر گونه خسارت به بازماندگان قربانیان فاجعه سرنگون شدن براساس ایرباس ایرانی باید بر اساس نظر دیوان بین المللی لاهه باشد که معنای این عمل ، محکوم شدن آمریکا در جنایت است» وی تصریح می کند که دولت آمریکا خود را در برابر این دعوی از نظر حقوق سیاسی و در موقعیت مناسبی نمی بیند.
حاکمیت ملی، علاوه بر اینکه بر اینکه به هر کشور در قلمرو و سرزمین خود اختیار و اقتدارمی دهد، حق درخواست از سایر کشورها را که تمامیت ارضی آن را محترم شمارند نیز تفویض می کند. با توجه به اینکه نو آمریکایی به آبهای سرزمینی ایران وارد و هواپیمای ایران را مورد حمله قرار داده است لذا حق حاکمیت ایران را نقض و رسیدگی به قضیه باید در دیوان مورد رسیدگی قرار گیرد. دکتر کاشانی در نامه خود به رئیس مجلس شورای اسلامی می نویسد ؛ در این دعوی نه تنها ورود خسارت مادی و معنوی به دولت ایران و بازماندگان مطرح است بلکه حیثیت کشور ما و مسائل مهم سیاسی و دفاع از حاکمیت کشور مطرح می باشد.
مردم ایران به حق انتظار دارند صدمه شدیدی که از طریق حمله نظامی به یک هواپیمای مسافربری به حیثیت کشور ما در صحنه جهانی وارد شده است جبران گردد.
دیوان بین المللی دادگستری روز12 سپتامبر 1994 را برای ریدگی به این دعوی تعیین نموده بود ولی یک ماه پیش از برگزاری آن با موافقت دولت ایران و دولت ایالات متحده آمریکا وقت رسیدگی به تعلیق افتاد. پس از مذاکراتی ، دو دولت توافق هایی نمودند که در 22 فوریه 1996 (سوم اسفند 1374) مصالحه نهایی امضاء شد و دعوی از دستور کار دیوان خارج گردید در این مصالحه دولت آمریکا از پذیرش مسئولیت بخاطر نقض مقررات حقوق بین الملل و تصمیم به دعوی ایران خودداری کرده ولی پذیرفته است مبلغی به خانواده های کشته شدگان این حادثه پرداخت نماید.
دکتر کاشانی در این زمینه در نامه خود به رئیس مجلس شورای اسلامی می نویسد در شرایطی که دولت آمریکا به گونه مستمر ، دولت ایران را به دست داشتن در اقدامات تروریستی متهم میسازد چرا دفتر خدمات ، درست در هنگام طوفان تبلیغاتی آمریکا به دست داشتن ایران در این حادثه (انفجار مرکز فرهنگی جامعه یهودی ) به جای پیگیری دعوی قوی و موجه دولت ایران در زمینه اقدام غیر قابل توجیه دولت آمریکا در هدف قرار دادن یک هواپیمای مسافری ، درخواست توقف رسیدگی به این دعوی را از دیوان بین المللی کرده است؟ متوقف ساختن رسیدگی به این دعوی پیش از دستیابی به هدف های آن به مصلحت کشور نبود وی درادامه نامه خود می نوسید … اعلام مسئولیت دولت آمریکا به پرداخت خسارت به دولت ایران برای جبران زیان های ، مادی و معنوی خانواده های سوگوار و شرکت ایران ـ ایر می باشد این ادعاها خواه از جهت منهدم ساختن هواپیما و یا خسارت مادی و معنوی ناشی از کشته شدن سرنشینان هواپیما، متعلق به دولت ایران است. به موجب اصل 139 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ، صلح دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی هنگامی که طرف دعوی خارجی است باید به تصویب مجلس برسد. دفتر خدمات حقوق بین المللی چگونه به خود اجازه داده است مبلغ خسارات واقعی دولت ایران را که باید از سوی دیوان بین المللی دادگستری با در نظر گرفتن اوضاع و احوال ویژه این حادثه و رویه های بین المللی تعیین گردد، به تصمیم خود و بدون رعایت نص صریح اصل 139 قانون اساسی تعیین و مورد مصالحه قرار داده چنین مصالحه ای را بدون تصویب مجلس امضاء کند ؟
نتیجه
از بررسی دو حادثه ایرباس هواپیمای کره 007 می توان نتیجه گرفت که عواملی که باعث انهادم این دو هواپیما شدند در موارد بسیاری مشابه اند. با این تفاوت که هواپیمای کره بدون مجوز وارد فضای شوروی شده بود. در حالی که هواپیمای ایران به هنگام نفجار در حریم قلمرو های خود ایران قرار داشت. نقض حاکمیت ایران در آبهای سرزمینی خود به وسیله ناو آمریکایی ونسان نکته بسیار مثبتی برای دولت ایران محسوب می شد. و شانس موفقیت آن را در دادخواست خود علیه دولت آمریکا بیشتر می کرد. موضع گیری کاملاً دوگانه و متفاوت دولت آمریکا را در این دو قضیه به وضوح می توان مشاهده نمود. در حادثه نخست ، دولت آمریکا عمل شوروی را کشتار وحشیانه پنداشت در حالی که در حادثه دوم ، عمل ناخدای ناو جنگی ونسان را دفاع مشروع نامید. شورای ایکائو در تصمیم خود در 6 مارس 1984 استفاده از نیروی مسلح برای انهادم هواپیمای کره و کشته شدن مسافرین بی گناه را محکوم و از این که اتحاد جماهیر شوروی از همکاری با گروه تحقیق ایکائو سرباز زده بود عمیقاً اظهار تاسف کرد. متاسفانه تصمیم مشابه ای در خصوص هواپیمای ایرباس از سوی شورای ایکائو اتخاذ نگردید .
به نظر شورای ایکائو ه، هر عاملی که موجب گردیده باشد هواپیمای مسافربری مسیر خود را تغییر داده و به فضای شوروی وارد شود ، به هر حال استفاده از سلاحی علیه آن با اصول آن و مقررات حقوق بین المللی از جمله معاهده شیکاگو و اصول انسان دوستانه مغایر است.
هر عاملی موجب انهادم دو فروند هواپیمای مسافری گردیده باشد، عمل عمدی ناخدای کشتی جنگی ، دلایل سیاسی یا غیر سیاسی انجام وظیفه خدمه کشتی در اجرای فرامین محرمانه مسئولین خود ، اشتباه محض پرتاب کننده موشک ها و توهم حمله هواپیمای سرنگون شده یا توهم جاسوس بودن هواپیمای مزبور ، این حقیقت را باید مد نظر داشت که این دو هواپیمای مسافری به وسیله نظامیان مورد حمله قرار گرفته و منجر به کشته شدن تعداد کثیری مسافر بی گناه شده اند.
تحقیقات وسیعی از طرف ایکائو و کمیسیون هوانوردی برای یافتن علل حادث و راه های جلوگیری از حوادث مشابه صورت گرفت.
کمیسیون هوانوردی به این نتیجه رسید که ایکائو دارای مقرراتی است که در صورت اجرای صحیح آن ، از چنین حوادثی پیشگیری خواهد کرد. ضمیمه 11 معاهده شیکاگو مقررات لازم برای تبادل اطلاعات میان مقامات کنترل کننده هواپیماهای کشوری و مسئولین هواپیماهای نظامی را دارد. و نیازی به وضع استاندارد جدید نیست . کمیسیون هوانوردی بالاخره به این نتیجه رسید که ایکائو بیش از این نمی تواند اقدامی بنماید. بجزء اینکه از کشورهای بخواهد امکانات و تجهیزات خود را توسعه داده و تلاش نمایند از تکرار انی قبیل حوادث جلوگیری شود.
علی رغم تلاش جامعه بین الملل بخصوص ایکائو در چند دهه گذشته متاسفانه حمله به هواپیماهای مسافربری همچنان وجود دارد باید فعالانه به دنبال راه حلی بود تا از تکرار حوادث مشابه جلوگیری گردد. در نتیجه تلاش ایکائو استاندارد ها ، پیشنهادات و راهنمای عملی برای کشورها تهیه شده است. که این حقیقت باید توجه کرد که ایکائو به تنهایی قادر به حفظ و تضمین امنیت هوایی نیست و همکاری کلیه کشورها در این زمینه لازم و ضروری است.
اجرای تصمیمات گرفته شده از سوی شورای ایکائو برای کشورها اجباری است و از نظر سیاسی هم اهمیت خاص دارد. اگر ایکائو تصمیم جدی بگیرد کشورهایی که مقررات ایکائو را رعایت نمی نماید مجازات کند شاید برای پیشگیری حوادث و اجرای صحیح مقررات ایکائو موثر باشد.

  نظرات ()
مطالب اخیر پورتال جامع / پرتال جامع به کانال کلینیک حقوقی ایران در «تلگرام» بپیوندید اخبار حقوقی شهریور 94 اخبار حقوقی شهریور ماه فعالیت تعاونی ها در پهنه قوانین موضوعه کشور مشاوره هوشمند حقوقی تشکیل پرونده شخصیت برای مجرمان مرجع صالح رسیدگی به جرایم موادمخدر اطفال بهترین و جدیدترین مطالب حقوقی اشکالات موجود در توسعه فرهنگ بیمه پذیری در حوزه ورزش
کلمات کلیدی وبلاگ مقالات حقوق (۱٥٦) مطالب مفید حقوقی (٩٤) سازمانهاو پیمانهای بین المللی (۸٦) حقوق بین الملل (٥٤) مقالات حقوق تجارت (٤٠) کلینیک حقوقی ایران (۳٩) موسسه حقوقی تاراز (۳٠) حقوق مالکیت معنوی (٢٩) اخبار حقوقی (٢٧) جمال الدین تراز،جمال تراز (٢٤) دکترین مسئولیت به حمایت (٢۳) مقالات حقوق خصوصی (٢۳) فاوا نیوز فناوری اطلاعات و ارتباطات (٢۳) مقالات ایین دادرسی کیفری (٢۳) حقوق فناوری اطلاعات و ارتباطات (٢٢) کلینیک حقوقی (٢٢) حقوق شهروندی (٢۱) حقوق خانواده (٢٠) حقوق زنان (۱٩) مقالات حقوق جزا (۱۸) کارشناسی ارشد (۱٧) مقالات ایین دادرسی مدنی (۱٦) حقوق بشر (۱٤) دنیای حقوق (۱۳) نمونه فرم (۱٢) حقوق جزا (۱۱) مهریه (٩) قانون (٩) حقوق مدنی (٩) معاضدت حقوقی (٩) تعهدات تضمینی (٩) کلینکلینیک حقوقی ایران (۸) دانستنی های حقوق (۸) ازمون های حقوقی (۸) اعسار (۸) قانون اساسی (۸) منابع (۸) جزا و جرم شناسی (٧) مقالات حقوق مدنی (٦) اخبار کارشناسی ارشد (٦) مقالات حقوق اساسی (٦) حقوق خصوصی (٦) حقوق تجارت بین الملل (٦) آیین دادرسی کیفری (٥) مشاوره حقوقی (٥) مقالات (٥) وکالت (٥) مقالات حقوق بین الملل خصوصی (٥) اخلاق و حقوق پزشکی (٥) محکومیت مالی (٥) مداخله بشر دوستانه (٥) مقالات حقوق اداری (٥) معرفی شرکت تجاری (٤) حقوق بین الملل هوافضا (٤) موسسه تاراز (٤) اطلاع رسانی آزمونهای حقوقی (٤) حمل کالا (٤) مباحث حقوقی (٤) ضمان معاوضی (٤) مقالات حقوقی (٤) اخبار و رویداد های حقوقی (٤) پایان نامه (٤) دیوان عدالت اداری (٤) دانشگاه ازاد (٤) pdf (٤) دیه (٤) اخبار (٤) حقوق (٤) اجاره (٤) قانون مدنی (٤) سرقفلی (٤) حقوق اداری (٤) حقوق تجارت (٤) حقوق تجارت الکترونیکی (٤) اسناد تجاری (٤) مسئولیت بین المللی (٤) قصاص نفس (٤) شرکت های تعاونی (۳) جرائم رایانه ای (۳) حضانت (۳) شرکت ها (۳) خبر (۳) مقاله (۳) معرفی کتاب (۳) کلینیک (۳) نمونه قرار داد (۳) پاسخ نامه (۳) نکاح (۳) مقالات حقوق بین الملل (۳) شوراهای محلی (۳) قانون جدید مجازات اسلامی (۳) مقالات حقوق بین الملل عمومی (۳) قضاوت زنان (۳) میثاق بین المللی حقوق مدنی وسیاسی مصوب 16 دسامبر 1 (۳) حقوق پزشکان (۳) کتاب شناسی حقوقی (۳) ارشد 92 (٢) ادله الکترونیک (٢) اشتباه در خود موضوع معامله (٢) دکترین مسئولیت حمایت (٢) قانون انتخابات ریاست جمهوری (٢) مقالات در امور کیفری (٢) ضمانت اجرای (٢) تخلف از شرط ترک فعل (٢) آشنایی با سازمان همکاری‌های اقتصادی اکو (eco) (٢) قرار دادهای پیمانکاری دولتی (٢) الزامات پیمان کار (٢) منتخب آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری (٢) قانون تعیین حدود مسؤولیت شرکتهای هواپیمایی ایرانی (٢) آشنایی با یونیسف (unicef) (٢) آشنایی با پیمان سنتو (٢) نوآوری و مالکیت معنوی (٢) طرح صنعتی و نقشه جغرافیایی چیست؟ (٢) اقلیتهای دینی (٢) مقالات حقوق خانواده (٢) حقوق بنیادین انسانها (٢) بحران لیبی و دکترین مسئولیت به حمایت (٢) نظریات اداره کل امور حقوقى قوه قضاییه (٢) قوانین حمایتی (٢) مجموعه سایت های حقوقی (٢) مجموعه وبلاگ های حقوقی (٢) آشنایی با اتحادیه همکاری‌های منطقه‌ای حاشیه اقیانو (٢) آشنایی با اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (iucn) (٢) آشنایی با پیمان شنگن (schengen) (٢) زنان قاضی می‌شوند؟! (٢) تغییرات جدید قانون جزا و آیین دادرسی کیفری (٢) عناوین مجرمانه (٢) دیوان بین المللی دادگستری (٢) ماده 2 (٢) جزوات حقوقی (٢) کلاهبرداری رایانه ای (٢) r2p (٢) رتبه های برتر (٢) دادرسی عادلانه (٢) تقسیم ترکه (٢) متون فقه (٢) خانواده،‌دعاوی خانوادگی،‌ اختلافات خانوادگی (٢) روان شناسی کیفری (٢) جنایات بین المللی (٢) کارشناسی ارشد 92 (٢) حقوق بین الملل محیط زیست (٢) صدور حکم رشد (٢) رادیو حقوق (٢) مقالات آیین دادرسی مدنی (٢) jus cogens (٢) حقوق ثبت (٢) سازمان ملل متحد (٢) هواپیماهای بدون سرنشین (٢) جبران خسارت (٢) شرایط (٢) شورای امنیت (٢) وقف (٢) شناسنامه (٢) آیین نامه (٢) جامعه مدنی (٢) مالکیت فکری (٢) خانواده (٢) ایران (٢) قضاوت (٢) سنگسار (٢) دانلود کتاب (٢) اطاله دادرسی (٢) کانون وکلا (٢) قانونگذار (٢) نفقه (٢) دعاوی (٢) تمکین (٢) معسر (٢) وکلا (٢) فسخ نکاح (٢) فرزند خواندگی (٢) خطای محض (٢) جرایم رایانه ای (٢) پرسش و پاسخ حقوقی (٢) هائیتی (٢) سفته (٢) آشنایی با سازمان بین‌المللی کار (ilo) (٢) ازمون وکالت (٢) خسارت معنوی (٢) عقد نکاح (٢) چک امانی (٢) مسئولیت مدنی (٢) قانون مجازات اسلامی (٢) تدلیس (٢) قراردادهای الکترونیکی (٢) اسقاط حق (٢) اصلاحیه (٢) حقوق بین الملل عمومی (٢) دفاتر اسناد رسمی (٢) تحقیقات مقدماتی (٢) تضمین کالا (٢) حقوق کیفری (۱) نمونه پروپوزال (۱) صلاحیت محلی (۱) خارجیان مقیم ایران (۱) مراجع ثبتی (۱) زندانیان مهریه (۱) عقد قرض (۱) حقوق اقلیت ها (۱) رقابت پذیری (۱) دبیر کل سازمان ملل (۱) اجرای چک (۱) طلاق توافقی (۱) مرور زمان (۱) ضمان مضارب (۱) چک سفید امضا (۱) بیعانه (۱) حاکمیت اینترنت (۱) جعل اسناد (۱) دستور موقت (۱) اقدامات تامینی (۱) استرداد دعوی (۱) ترک انفاق (۱) دادرسی فوری (۱) تحصیل مال نامشروع (۱) مسئولیت کیفری (۱) خیار غبن (۱) فرزند فروشی (۱) خسارت عدم النفع (۱) شورای حل اختلاف (۱) قاچاق کالا و ارز (۱) دیه زن و مرد (۱) حقوق بین الملل کیفری (۱) فورس ماژور (۱) دیات (۱) معاهدات بین المللی (۱) شرط صفت (۱) حقوق پناهندگان (۱) عنن (۱) امضای چک (۱) جرم انگاری (۱) حقوق متهم (۱) بین المجالس (۱) مرجع صالح در دعاوی راجع به ترکه متوفی (۱) مجازات حبس (۱) منشور ملل متحد (۱) اسیب ها (۱) حقوق کودکان (۱) معاملات املاک (۱) قواعد فقه (۱) حوادث هوایی (۱) منفعت (۱) حقوق انسانها (۱) شرکت با مسئولیت محدود (۱) کارگر و کارفرما (۱) حسود هرگز نیاسود (۱) دستگاه قضایی (۱) نقشه راه (۱) موسسه استاندارد (۱) تعاونی ها (۱) صیانت (۱) پزشکی قانونی (۱) اسناد رسمی (۱) پلیس بین الملل (۱) پناهندگان (۱) اعتبار امر مختومه (۱) حق رای (۱) آرا (۱) ثالث (۱) آیین دادرسی مدنی (۱) قانون جرایم رایانه ای (۱) اسناد عادی (۱) واخواهی (۱) ابلاغ قانونی (۱) قولنامه (۱) آیین دادرسی (۱) رای وحدت رویه (۱) حقوق ایران (۱) تهاتر قهری (۱) هدایا (۱) فضای سایبر (۱) دعوای متقابل (۱) سولات (۱) نقل و انتقال (۱) مکان ها (۱) پایان نامه کارشناسی ارشد (۱) نشوز (۱) علم قاضی (۱) برائت (۱) حقوق عمومی (۱) فسخ (۱) تشدید مجازات (۱) عسر و حرج (۱) ثبت شرکت (۱) مقررات (۱) اطفال (۱) بدهکار (۱) محاسبه (۱) حفاظت محیط زیست (۱) جعل (۱) کوفی عنان (۱) ازمون (۱) منابع کارشناسی ارشد (۱) امام علی (ع) (۱) فقه (۱) نمره (۱) یونسکو (۱) رژیم حقوقی دریای خزر (۱) سازمان ملل (۱) نامزدی (۱) خبر حقوقی (۱) ولایت فقیه (۱) جنایت (۱) حقوق اساسی (۱) مردم سالاری (۱) راهنما (۱) امنیت اجتماعی (۱) تعهد (۱) اوپک (۱) بانکداری (۱) نظام اداری (۱) کلاهبرداری (۱) تخریب (۱) چک (۱) دریای خزر (۱) کفالت (۱) رفتار (۱) خانم ها (۱) سقط جنین (۱) اعتراض (۱) مجلس (۱) خشونت (۱) مفاهیم (۱) بکارت (۱) دانلود (۱) نقد (۱) اموزش (۱) کتاب (۱) فمینیسم (۱) تجارت بین الملل (۱) لیبی (۱) اعتیاد (۱) اختلاس (۱) جرائم (۱) مجازات (۱) تجارت الکترونیکی (۱) جنون (۱) تحریم (۱) جرم (۱) مالیات (۱) عدالت (۱) سازمان تجارت جهانی (۱) آزادی بیان (۱) غزه (۱) کارشناسان (۱) همسر (۱) ویژگی ها (۱) شاهد (۱) ارث (۱) تعزیرات حکومتی (۱) تزویر (۱) مطالبه (۱) شریعت (۱) عفو (۱) نرم افزار جاسوسی (۱) ثبت (۱) دانشگاه شهید بهشتی (۱) موضوع (۱) اعلامیه جهانی حقوق بشر (۱) فروش کتاب (۱) ریاست جمهوری (۱) کانت (۱) صلح جهانی (۱) خسارت (۱) تعدد زوجات (۱) اسید پاشی (۱) مراجعه (۱) پارلمان (۱) وکیل (۱) حقوق اسلامی (۱) دفاع (۱) امریکا (۱) مسئولیت (۱) اتانازی (۱) تعهدات (۱) ثبت رسمی (۱) اینترپل (۱) مقایسه (۱) اشتغال زنان (۱) قضا (۱) تجارت الکترونیک (۱) برات (۱) ازدواج موقت (۱) ساختار (۱) سوال و جواب (۱) اتحادیه اروپا (۱) مالکیت معنوی (۱) بان کی مون (۱) موکل (۱) کارآموزی (۱) فرار مالیاتی (۱) قیمت دلار (۱) اقدامات (۱) معاملات (۱) بی عدالتی (۱) مستاجر (۱) ورشکسته (۱) دادسرا (۱) حقوقی (۱) تعزیر (۱) آئین نامه (۱) دیوان عالی کشور (۱) سرپرستی (۱) قواعد آمره و تعهدات عام الشمول (۱) قانون ایران (۱) پیشینه قانونگذاری عدم النفع (۱) پناهندگی از منظر اسلام (۱) پناهدگی در اسناد بین المللی (۱) اسلام و پناهندگی (۱) خانه انصاف (۱) شهادت یا گواهی و جرم شهادت (۱) افراز اموال مشاع (۱) گواه عدم امکان سازش (۱) حق کسب و پیشه و تجارت، (۱) موجر، مستأجر (۱) توهین و افترا (۱) جرائم علیه اشخاص (۱) متقلبانه (۱) international crimes (۱) سازمان صلح سبز بین‌الملل (۱) greenpeace international (۱) تعدیل قرار داد (۱) اولین جلسه دادرسی (۱) الکترونیک قضایی (۱) جزای اختصاصی (۱) هیأت دولت، کمیسیون، مصوبات دولت (۱) احوال شخصیه (۱) احکام دادگاههای خارجی (۱) تجارت بین الملل (۱) حق سکوت متهم (۱) اعتراض به نظر کارشناس (۱) متن جدبد (۱) دانستنی های علم حقوق (۱) دکتر سید قاسم زمانی (۱) آژانس های سازمان ملل متحد un (۱) قلمرو قانون کیفری شکلی در زمان (۱) قاضی تحکیم (۱) محاکمه عادلانه (۱) حقایق سازمان ملل (۱) ماده 454 (۱) جامع ترین راهنمای اصول فقه (۱) افراد معسر (۱) برائت پزشک (۱) دیه جنین (۱) اعتراضات درسوریه (۱) حقوق بشر در سوریه (۱) طرفین در گیردر سوریه (۱) حق حبس در نکاح (۱) جایگاه دیه (۱) ثبت علامت تجاری بین المللی (۱) حقوق و تکالیف شهروندی (۱) شکنجه و تعذیب (۱) قوانین خاص جزایی (۱) ایرادات (۱) کتاب خانه الکترونیک (۱) محمود اخوندی (۱) ضمان معاوضی در بیع (۱) قول نامه (۱) شرط خیار (۱) خیار شرط (۱) شکایت کیفری (۱) دادخواست حقوقی (۱) بخش نامه (۱) حقوق بیماران (۱) ایکوموس (۱) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی (۱) انحلال شرکت (۱) حقوق اقلیت ها در ایران (۱) دیوان بین المللی کیفری (۱) فقه و حقوق (۱) سهم الارث زوجه (۱) قانون خانواده (۱) موسسه حقوقی (۱) جنگ پیشگیرانه (۱) شرکت مدنی (۱) صلح و سازش (۱) تخفیف مجازات (۱) نظم عمومی (۱) پلیس اداری (۱) بزه دیدگی (۱) تمامیت ارضی (۱) آزادی مذهبی (۱) شرط قراردادی (۱) غزه و اسرائیل (۱) شورای حقوق بشر سازمان ملل (۱) حقوق زندانیان (۱) آزمون وکالت (۱) ثبت نام کارشناسی ارشد (۱) حق تعیین سرنوشت (۱) تهاتر (۱) قانون مسئولیت مدنی (۱) تابعیت دوگانه (۱) هبه (۱) حق حضانت فرزند (۱) قواعد فقهی و حقوقی (۱) نرخ روز (۱) حقوق شهر وندی (۱) جایکا (۱) منابع حقوق اداری (۱) اینترنت وب جامعه و فضای مجازی (۱) دانلود سوالات قضاوت (۱) 110 سکه (۱) مدارک لازم برای ثبت شرکت (۱) مقام صالح (۱) طرح دعاوی (۱) انواع اظهارنامه (۱) لیست اظهار نامه (۱) رهن اسکناس (۱) بزهدیدگان (۱) تجارت بیل الملل (۱) اصل عدم قابلیت استناد به ایرادات در اسناد تجاری (۱) انتصاب قاضی زن در دادستانی تهران (۱) آیا زنان در مالزی قاضی می شوند؟ (۱) یعنی اگر زن برهنه باشد، آزاد است؟ (۱) حقوق زن در قانون اساسی افغانستان و چالش‌های فرارو (۱) تفاوت حقوقی جنسیتی در اسلام و فمینیسم‏ (۱) فلسفه برابری در فمینیسم‏ (۱) حقوق زن را از دیدگاه قرآن کریم تبیین کنید چیست ؟ (۱) مقایسه حقوق زن در اسلام و غرب (۱) مساءله زن ، اسلام و فمینیسم (۱) معاملات معارض (۱) مکاتب کیفری حقوق جزا (۱) حقوق قانونی متهم (۱) ابلاغ واقعی (۱) مجازات های جایگزین حبس (۱) بیمه اجباری (۱) خرید حبس تعزیری (۱) قسم در دعاوی کیفری (۱) قانون ایین دادرسی کیفری (۱) جرم زایی مواد قانون جزای ایران (۱) قانون اجرای احکام مدنی (۱) تمکین و نشوز (۱) اثبات جنون همسر (۱) صلاحیت دادگاه مدنی خاص (۱) دادگاه مدنی (۱) ملاقات طفل (۱) نحوه تقویم خواسته دعوای حقوقی (۱) نحوه اعتراض به ارا (۱) صلاحیت دادگاه در امور مدنی (۱) پیگیری مزاحمت تلفنی (۱) بازداشت خانگی (۱) مواد قانونی (۱) آشنایی با شاپا (issn) (۱) آشنایی با صندوق بین‌المللی پول (imf) (۱) آشنایی با اتحادیه آفریقا (au) (۱) آشنایی با بانک ‌جهانی (world bank) (۱) آشنایی با ناتو (nato) (۱) آشنایی با پیمان ان پی تی (npt) (۱) آشنایی با اوپک (opec) (۱) آشنایی با سازمان جهانی تجارت (wto) (۱) آشنایی با متروپولیس (metropolis) (۱) آشنایی با جامعه توسعه جنوب آفریقا (sadc) (۱) آشنایی با نفتا (nafta) (۱) آشنایی با اپک (apec) (۱) آشنایی با سازمان جهانی گردشگری (unwto) (۱) صندوق بین‌المللی توسعه کشاورزی (۱) فدراسیون بین‌المللی فضانوردی (۱) اتحادیه آفریقا (۱) اتحادیه کشورهای همسود (۱) قانون مجازات اسلامی از لغو سنگسار و حکم اعدام زیر (۱) قانون جدید مجازات اسلامی (۱) سنگسار (۱) زندان (۱) زندان (۱) 1ـ قراردادهای تجاری بین المللی 2ـ داوری تجاری (۱) حقوق فناوریهای زیستی (۱) منابع مطالعاتی آزمون کارشناسی ارشد حقوق تا سال 91 (۱) ورشکستگی در حقوق تجارت بین الملل (۱) مقدمه ای بر شیوه تنظیم قراردادهای تجاری بین المللی (۱) اسناد تجاری در قلمرو حقوق تجارت بین الملل (۱) آیا سنگسار، یک سنت اسلامی است؟ (۱) سنگسار مخصوص یهودیان است (۱) سنگسار در یهودیت (۱) آشنایی با کنفرانس بین‌المللی حمایت از انتفاضه فلسط (۱) آشنایی با کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (unh (۱) آشنایی با کنفرانس‌های پاگواش (۱) آشنایی با ایکوم (کمیته جهانی موزه‌ها) (۱) آشنایی با کمیسیون اروپا (۱) آشنایی با شورای اروپا (۱) آشنایی با گروه بریکس (brics) (۱) آشنایی با کنفرانس امنیتی مونیخ (۱) آشنایی با گروه 77 (۱) آشنایی با جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا - اکووا (۱) آشنایی با گروه 1 + 5 (۱) آشنایی با فدراسیون جهانی نقطه تجاری (۱) آشنایی با آنکتاد (unctad) (۱) آشنایی با کنفرانس بین‌المللی خلع سلاح و عدم اشاعه (۱) آشنایی با انجمن بین‌المللی تونل (ita) (۱) آشنایی با کنوانسیون جهانی حقوق کودک (۱) آشنایی با کمیسیون ارتباطات فدرال (fcc) (۱) آشنایی با پارلمان اروپا (۱) آشنایی با شورای حقوق بشر سازمان ملل (hrc) (۱) آشنایی با شورای جهانی آرشیوها (ica) (۱) آشنایی با اجلاس دوربان 2 (۱) آشنایی با اتحادیه بین‌المجالس (۱) آشنایی با پیمان ورشو (1955- 1991) (۱) آشنایی با کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل در غزه (۱) آشنایی با گروه بیست (g 20) (۱) آشنایی با کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی (۱) آشنایی با دیوان دائمی داوری (pca) (۱) آشنایی با آژانس فضایی اتحادیه اروپا (esa) (۱) آشنایی با دیوان بین‌المللی کیفری (icc) (۱) آشنایی با دیوان بین‌المللی دادگستری (icj) (۱) آشنایی با اتحادیه عرب (۱) آشنایی با اجلاس شهرداران آسیایی (۱) آشنایی با شورای امنیت سازمان ملل (unsc) (۱) آشنایی با سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (oecd) (۱) آشنایی با سارک (saarc) (۱) آشنایی با مرکوسور (mercado común del sur) (۱) آشنایی با جامعه آند (comunidad andina) (۱) آشنایی با اوناسور (unión de naciones suramer (۱) آشنایی با فائو (fao) (۱) آشنایی با گروه دی هشت (d8) (۱) آشنایی با پیمان لیسبون (۱) آشنایی با گروه هشت (g8) (۱) آشنایی با سازمان شانگهای (sco) (۱) اعلامیه حقوق بشر و شهروند مصوب 26- اگست 1789 مجلس (۱) اعلامیهء اسلامی حقوق بشر (۱) اجلاس وزرای امورخارجه سازمان کنفرانس اسلامی درقاهر (۱) کنوانسیون رفع کلیه تبعیضات علیه زنان مصوبه 18 دسام (۱) اصول مربوط به موقف نهاد های ملی حقوق بشر( اصول پار (۱) معیارهای بین المللی حقوق بشر برای تطبیق قوانین (۱) پروتوکول الحاقی کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه جرا (۱) حمایت از قربانیان قاچاق انسان (۱) کنوانسیون حقوق اشخاص دارای معلولیت مصوب مجمع عمومی (۱) کنوانسیون حقوق اطفال مصوب مجمع عمومی سازمان ملل مت (۱) تغییر نام و نام خانوادگی (۱) اداره ثبت و احوال (۱) خبار حقوقی (۱) خدمات الکترونیکی قضایی (۱) دادگاه بین‌المللی حقوق دریاها (۱) سازمان بازدارندگی از به‌کارگیری جنگ‌افزارهای شیمیا (۱) سازمان پیمان امنیت جمعی (۱) سازمان پیمان مرکزی (۱) مقام بین‌المللی اعماق دریاها (۱) شورای بین‌المللی ابنیه و محوطه‌ها (ایکوموس) (۱) برنامه محیط زیست ملل متحد (۱) آشنایی با سازمان عفو بین‌الملل (amnesty internatio (۱) آشنایی با دیوان بین‌المللی دادگستری (۱) آشنایی با شورای امنیت سازمان ملل (۱) دانلود قانون (۱) ترمینولوژی حقوق (۱) حقوق بیمه (۱) حقوق رقابت (۱) حقوق تجارت الکترونی (۱) حقوق انرژی (۱) امور حقوقی پروژه های بین المللی (۱) دادگاه های اختصاصی اداری مراجع شبه قضایی (۱) ازمون وکالت 91 (۱) جنبش غیر متعهدها (۱) همه چیز دربار غیر متعهدها (۱) اعضای غیر متعهدها (۱) اجلاس غیر متعهدها در تهران (۱) فرزند دختر و پسر (۱) شروط ضمن عقد ازدواج (۱) کنوانسیون منع شکنجه (۱) رفتار تحقیر آمیز (۱) مجازات ظالمانه (۱) رفتار غیر انسانی (۱) کنوانسیون امور پناهندگان (۱) 1951 ژنو (۱) قرارداد بین المللی رفع هرنوع تبعیض نژادی (۱) اعلامیه کنفرانس بین‌المللی حقوق بشر تهران - 1968 (۱) اعلامیه جهانی حقوق کودک (۱) حقوق کودک 1959 (۱) حقوق اطفال (۱) پروتوکول اختیاری مربوط به میثاق بین المللی حقوق مد (۱) عهدنامه حقوق سیاسی زنان ۳۱ مارچ ۱۹۵ (۱) اعلامیه مربوط به مدافعین حقوق بشر (۱) میثاق بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (۱) اخبار دانشگاه ازاد (۱) کلید ارشد 92 (۱) لایحه قانون مجازات اسلامی (۱) اصلاح گذرنامه زنان (۱) محدودیت خروج از کشور (۱) حقوق جزا در قران (۱) تساوی دیه (۱) حکم اعسار (۱) اهداف حقوق (۱) مفهوم عدال (۱) ارای قابل تجدید نظر خواهی (۱) استقلال کانون (۱) لایحه جدید وکالت (۱) کیفیت تحصیل (۱) سازمان fbi (۱) دادگاه های خانواده (۱) جرائم علیه بشریت (۱) استملاک اموال غیر منقول (۱) کنوانسیون وحدت قوانین (۱) دیوان داوری ایران و آمریکا (۱) همه چیز درباره حقوق (۱) حق شرط (۱) شارژ آپارتمان (۱) عطف به ماسبق (۱) تکالیف و حقوق خودرورسازان (۱) حقوق عمومی نوین (۱) اسلام دین صلح و رحمت (۱) حقوق جزای بین المللی (۱) دین و قصاص (۱) تلگرام (۱) تعلیق اجرای مجازات (۱) واگذاری عین (۱) سال 1394 (۱) به شرط تملیک (۱) حق پارکینگ (۱) آیین نامه کانون وکلا (۱) شرایط اخذ تامین ازاتباع دولت‌های خارجی (۱) حمایت های ویژه قانون گذار از زنان شاغل (۱) حذف نام سابق (۱) لایحه جامع وکالت از اعلام وصول در دولت (۱) مالکیت معنوی نرم افزار (۱) اصل 24امنیتجرمدکتر شیخ الاسلاممطبوعاتی (۱) حقوق جزای فرانسه (۱) حقوق فضا (۱) کودکان بی تابعیت (۱) طلاق در فرانسه (۱) حقوق مدنی فرانسه (۱) جرم سیاسى (۱) اداره تحقیقات فدرال (۱) فصل هفتم قانون اساسی (۱) مقالات حقوق ثبت (۱) تثبیت مالکیت مشروع (۱) اصل عطف به ماسبق نشدن قوانین کیفری (۱) نهادهای محلی (۱) نظام حقوقی فرانسه (۱) ایرباس ایران و 007 کره (۱) معاهده شیکاگو (۱) رسانه ها و خلا (۱) تعهدات‏ erga omnes (۱) قضیه بارسلونا تراکشن (۱) مناسبت های ویژه سازمان ملل متحد (۱) قرار داد خودرو (۱) قرار داد املاک (۱) ماده 10 قانون مدنی (۱) قراردادهای پیمان موضوع ضوابط پیمان (۱) ملائت (۱) دیه کامل (۱) پروتکل اختیاری حقوق کودک (۱) سوال و جواب ازمون 92 (۱) اموال توقیفی (۱) طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری (۱) قوانین حاکم براماکن تجاری (۱) قوانین موجر و مستاجر (۱) محدودیت تخلیه (۱) حقوق مالیات (۱) عدالت مالیاتی (۱) مالیات در اسلام (۱) مفهوم مودی (۱) ازمون قضاوت 91 (۱) بحران غزه اسرائیل (۱) سن اعطای گذرنامه به دختران (۱) حقوق اقلیتها (۱) مسئولیت مشترک جهانی (۱) نقش شورای امنیت در تحولات لیبی (۱) جمشید ممتاز (۱) جدایی درمانی (۱) شهروند مسئول (۱) ضابطه کنترل (۱) مجازات برای ازدواج با اطفال (۱) ماده 134 قانون مجازات اسلامی (۱) مشاوره هوشمند حقوقی (۱) استفاده از ویدئو‌کنفرانس در جلسات دادگاه (۱) شورای نگهبان طرح اصلاح قانون آیین دادرسی کیفری را (۱) جرم زیر میزی (۱) جایگاه اسناد عادی و رسمی در دعاوی (۱) پیامک تبلغاتی مجرمانه (۱) ورزش مسئولیت ، خطای ورزشی ، قصد مجرمانه ، تقصیر ، (۱) مرجع صالح رسیدگی به جرایم موادمخدر اطفال (۱) تشکیل پرونده شخصیت برای مجرمان (۱) پرونده شخصیت (۱) مشاوره هوشمند (۱) کانال حقوق (۱) کانال کلینیک (۱) حقوق مصرف کنندگان، تکالیف تولیدکنندگان (۱) براتکش (۱) محتال (۱) مراجع شبه قضایی (۱) حقوق مالکیت معنوی و فکری » حقوق مالکیت ف (۱) اجرت‌المثل ایام زوجیت چیست؟ (۱) هبه رسمی (۱) هبه عادی (۱) ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری در ایران (۱) کپی‌رایت چیست و حقوق ناشی از آن کدام است؟ (۱) گفتمان فلسفی حقوق بین‌الملل بشر در فضای سایبر (۱) معرفی سازمان جهانی مالکیت فکری (wipo) (۱) آیین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی (۱) کلیات ثبت اختراع (۱) روش های ثبت اختراع (۱) ثبت اختراع در ایران و اشکالات آن (۱) استفتاء از مراجع درباره‌ جبران "خسارت معنوی& (۱) راهنمای مختصر در مورد عهدنامۀ حقوق بین المللی دارا (۱) دریافت فرم های مربوط به مالکیت معنوی (۱) پتنت چیست؟ (۱) طبقه‌بندی‌ بین‌المللی اختراعات (۱) دانستنیهای مخترعین (۱) تاریخچه مالکیت فکری در ایران۱۳۰۴ (۱) شرایط پتنت شدن اختراعات چیست؟ (۱) آشنایی با مفهوم حق اختراع (patent) (۱) مقررات جزایی ایران در مورد مالکیت معنوی (۱) پیش درآمدی بر مالکیت معنوی (۱) همه چیز درباره اختراع (۱) علامت تجاری چیست و نحوه ثبت آن کدام است؟ (۱) آشنایی با کنوانسیون میراث جهانی (۱) آشنایی با سازمان جهانی بهداشت (who) (۱) آشنایی با سازمان ملل متحد (un) (۱) آشنایی با شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ( (۱) آشنایی با مجمع جهانی اقتصاد (داووس) (۱) آشنایی با مجمع راهبری اینترنت (igf) (۱) آشنایی با آیکان (icann) (۱) آشنایی با یونسکو (unesco) (۱) آشنایی با یونیدو (unido) (۱) آشنایی با سازمان ملل (un) (۱) آشنایی با سازمان کنفرانس اسلامی (۱) شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد و چگونگی شکل گیری آ (۱) موانع ازدواج در حقوق اسلامی (۱) مشروح سخنان بان کی مون در دانشکده روابط بین الملل (۱) برای صلح و ثبات جهانی به همۀ کشورها نیاز داریم (۱) ویکی‌لیکس و اسناد محرمانه (۱) افشای اسناد محرمانه وزارت‌خارجه آمریکا (۱) آیسسکو (۱) آشنایی با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (iaea) (۱) اصل سی و دو (۱) تجدید نظر خواهی کیفری (۱) خلع و مبارات (۱) وکیل رایگان (۱) پردیس دانشگاهی (۱) قوانین و مقررات مربوط به حجاب (۱) قرار داد های دولتی (۱) سند نکاح (۱) مرور زمان در اسلام (۱) خدمات رایگان حقوقی (۱) آئین نامه سجل قضایی (۱) نهاد داوری (۱) مداخله وکیل (۱) آشنایی با اینترپل (interpol) (۱) آشنایی با آیسسکو (۱) جزای نقدی /محکومیت مالی (۱) ماده 558 قانون مدنی (۱) وکالت در تجارت (۱) تکمیل ظرفیت دانشگاه ازاد (۱) منابع ازمون قضاوت (۱) خسارت عدم اجرای تعهد (۱) حقوق تطبیقی انگلیس (۱) بزهکاری زنان (۱) مسئولیت کیفری مخففه (۱) پورسانت و ارتشاء (۱) عنوان مجرمانه (۱) دادخواست جلب ثالث (۱) تحلیل و نقد (۱) تأثیر تصویب اساسنامه دیوان بین‌المللی کیفری بر جرم (۱) پویایی نظام‌های قضایی ملی در مقابله با بی‌کیفری (۱) ارزیابی احتمال تعلیق وضعیت دارفور سودان از سوی شور (۱) تأملی در وحدت و کثرت نظام حاکم بر سیستم حقوق بین ا (۱) کنوانسیون ایمنی هسته ای (۱) رد قاعده رانووا در مورد اموال فرهنگی منقول: پرونده (۱) اصول مؤسسه یکنواخت‌کردن حقوق خصوصی درباره قرارداده (۱) رابطه متقابل سازمان جهانی تجارت و موافقتنامه‌های ت (۱) اثر معاهدات سرمایه‌گذاری بین‌المللی بر قواعد حقوق (۱) اکتشاف و توسعه میادین نفتی ایران از طریق قراردادها (۱) تحلیل عملکرد جامعه بین‌المللی در پاسخ به اقدامات د (۱) توسعه پایدار یا پایداری توسعه در حقوق بین الملل (۱) آداب و اخلاق (۱) کشور های آسه آن (۱) کاربرد مقررات متحدالشکل اعتباراسنادی ucp (۱) هزینه های مربوط به ثبت نام تجاری و علامت تجاری (۱) تشکیلات دادسرا (۱) مقالات حقوق کیفری (۱) ماده 816 (۱) اموال سریع الفساد ضبط شده (۱) فرم پروپوزال (۱) دانلود فرم پروپوزال (۱) دریافت فرم پروپوزال (۱) جرم بد حجابی (۱) اشتغال رن (۱) موضوع شرکت (۱) مقالات آیین دادرسی مدنی یین دادرسی کیفری (۱) تحقیقات در دادسرا (۱) نظارت و کنترل اداری (۱) کنترل پارلمانی (۱) کنترل قضایی (۱) حقوق کیفری کودکان (۱) اجرای حکم قصاص (۱) حقو فناوری اطلاعات و ارتباطات (۱) امضای الکترونیک (۱) بیوتکنولوژی و حقوق (۱) تدوین لایحه حمایت از داده های شخصی (۱) لایحه حمایت از داده های شخصی (۱) حقوق فرهنگ و ارتباطات (۱) اینترنت می تواند ناقل عنصر مادی جرم (۱) ابزار نوین ارتباطی (۱) تجهیزات امنیت it (۱) ایجاب و قبول توئیتری یک ازدواج (۱) تجسس در زندگی‌های آنلاین (۱) وثیقه اسناد تجاری (۱) مدارک لازم برای انحلال (۱) اجرای احکام مدنی و کیفری (۱) قانون اصول محاکمات تجارتی (۱) جمال تراز (۱) تاریخ برگزاری (۱) مقالات در امور ثبت (۱) ماده 84 آیین دادرسی مدنی (۱) دادگاه های عمومی و انقلاب (۱) مجازات سب النبی (۱) قواعد حقوق (۱) اوراق سرمایه گذاری (۱) آرا و احکام دادگاهای عمومی و انقلاب (۱) آرای حقوقی (۱) شرایط عمومی و اختصاصی (۱) مجازات تتمیمی (۱) استفتاآت قضایی (۱) مسئولیت های ضامن (۱) لزوم انجام تعهد (۱) مبنای تعهد در حقوق ایران و فرانسه (۱) law radio (۱) تعهد اور بودن اراده یک جانبه (۱) قوانین اینترنتی (۱) حقوق بنیادین بشر (۱) آشنایی با پارلمان ها (۱) دعاوی مدنی (۱) هوگو گروسیوس (۱) گروه حقوقی (۱) اقدامات تامینی و تربیتی (۱) جرم جعل (۱) شورای حل اختلاف (۱) نحوه ارایه دادخواست (۱) اصل ازادی بیان (۱) پرسمان حقوقی (۱) حقوق زناشویی (۱) استفاده غیر مجاز از عناوین علمی (۱) جزا و جرم شناسی دفاع مشروع (۱) جایگاه وکالت (۱) حقوق بین الملل هوافضا هوا فضا (۱) مسئولیت در حوادث هوایی (۱) مقالات حقوق کار (۱) روابط کارگر و کارفرما (۱) رد مال (۱) تجدید نظر خواهی (۱) نظریان اداره کل امور حقوقى قوه قضاییه (۱)
دوستان من   پرتال زیگور طراح قالب